Robotlar ırkçılığı ve cinsiyetçiliği azaltabilir mi ?

145

Robotlar, süpermarketlerde kasiyer olarak hizmet vererek ve arabalarımızı inşa ederek iş yerlerimizin olağan bir parçası haline geliyor. Yakın zamanda, araba sürmek ve hislerimizi algılamak gibi daha zor görevleri başarmaya başladılar. Tahminlere göre, bugün insanların yaptığı işlerin yarısı 2055’e kadar makineleştirilmiş olacak, fakat insan işlerinin robotlara geçmiş olmasında bir umut ışığı da olabilir. Yeni araştırmalar, iş hayatına giren robotların, ırkçılığın ve ön yargının azaltılmasına etkili olabileceğini öne sürüyor. 

Amerikan Psikolog dergisinin araştırmalarına dayanarak, görünen o ki , sadece robot işçiler hakkında düşünmek bile insanları ,diğer insan gruplarıyla sandıklarından daha fazla ortak yanları olduğunu düşünmeye itiyor. Araştırmaya katılan insanların robot işçiler hakkında bilinçlenmeleri arttıkça , insanlar, göçmenlere ve kendilerinden farklı din gruplarına mensup ve farklı cinsel yönelimlere sahip insanlara karşı daha kabul edici bir tutum sergiliyor.

Aslında, robotlar, insan olmayan bir grubun varlığını vurgulayarak ön yargıyı azaltıyor. Araştırmanın yazarları, Joshua Conrad Jackson ve Kurt Gray böyle özetliyor: “ İnsanlar ve robotlar arasındaki büyük farklılıklar insanların kendi içlerindeki farklılıkları normalde olduğundan daha küçükmüş gibi gösterebiliyor. Hristiyanlar ve Müslümanlar farklı inançlara sahipler, ama en azından iki grupta et ve kemikten oluşmuşlar; Latinler ve Asyalılar  farklı yemekleri tüketebilirler, ama en azından yemek yiyorlar.”. İnsanları ırk veya dini inançlara dayanarak kategorize etmek yerine, robotları düşünmek, araştırmanın katılımcılarının bütün insanları tek bir insan kategorisi olarak görmelerine yol açıyor.

Robotlar, ırkçılıktan kaynaklanan maaş farklılıklarını engelliyor.

En önemlisi, robot farkındalığı, insanların sadece davranışlarını değiştirmiyor, tutumlarını da değiştiriyor. Tutum değişikliği, her organizasyonda yancılığı engellemek için nihai amaç. Örnek olarak, bir araştırmada katılımcılar varsayımsal bir işçi grubuna, ikramiye dağıtmakla görevlendirildiler. Bu gruptaki her insanın  fotoğrafları ve iş ünvanları gösterildikten sonra, katılımcılar gruptaki her bir bireyin ne kadar ikramiye alması gerektiği hakkında bir karar verdi. Bu işçi grubu sadece insanlardan oluşturulduğunda, katılımcılar ikramiye dağıtımı esnasında azınlık gruplara karşı ırkçı davrandı .Ancak, bu grup hem insan hem robot işçilerden oluşturulduğunda, katılımcılar ırkları gözetmeden, eşit bir şekilde ikramiye dağıtımı yaptı.

Daha detaylı olarak, işçi grubu sadece insanlardan oluşturulduğunda , katılımcıların  siyahi çalışanlara beyaz çalışanlara kıyasla yaklaşık olarak 4.67 dolar daha az ikramiye verdiği gözlemlendi .İşçi grubu hem insanlardan hem robotlardan oluşturulduğunda, katılımcılar hem siyahi hem beyaz çalışanlara aynı miktarlarda ikramiye dağıtımında bulundular. Irkçılıktan kaynaklanan maaş farklılıkları ortadan kalktı.

Robotlar cinsiyet yanlılığına karşı yardımcı olabilir mi?

Daha önceki çalışmalar ,robotların ırkçılıktan kaynaklanan maaş dağılımındaki farklılıkları ortadan kalkmasında yardımcı olabileceğini gösterse de , robotların, cinsiyet yanlılığından kaynaklanan maaş dağılımındaki eşitsizliğe etkileri belirsiz. Baş yazar Joshua Conrad Jackson’a göre makineleşme kadın ve erkek arasındaki benzerlikleri vurguladığı için, aynı şekilde cinsiyet yanlılığını azaltabilir .Ama baş yazar bir uyarı geçiyor ve diyor ki “çoğu robot cinsiyetlendirilmiştir. Ve bu durum makineleşmenin cinsiyetçiliğin önüne geçmesini engelleyebilir.C-3PO’nun ırkını bilmiyoruz, ama net bir şekilde erkek.“

Başka bir deyişle, bazı robotlar oluşturulurken cinsiyetlendirildiği fakat bir ırka mensup olmadıkları için, robotlar ırkçılığı azalttıkları gibi cinsiyetçiliği azaltmayabilirler. Hatta, UNESCO raporlarına göre , Siri’nin ve Alexa’nın kadın seslerine sahip oluşu, cinsiyetçiliği azaltmak yerine problemli cinsiyet rollerini pekiştiriyor. Örnek olarak, “mütevazi” ve “yardımsever” popüler ses asistanları için en sık kullanılan sıfatlardı.

Bilgisayarlara cinsiyetlendirilmiş sesler ve insanvari görünüşler veriliyor ki bize benzesinler. Fakat, yeni araştırmalar gösteriyor ki aslında robot inşa ederken tam zıttını yapmalıyız. Robotlarımız bizden belirgin bir şekilde farklı olmalı ki, biz insanlara ,birbirimizle benzerlikler bulmamıza yardımcı olsunlar.

Yazar: Kim Elsesser
Çeviri: Şevval Gümüşboğa
Yazının Orijinal Linki için; http://bit.ly/2twey3i

İş’in Geleceği’nde yayımlanan, yazar veya çevirmenlerimize ait herhangi bir yazı, çeviri, makale veya haber izin alınmadan basılı olarak ya da internet ortamında kullanılamaz, çoğaltılamaz ve yayınlanamaz. Sitemizde yer alan içeriklerin izinsiz kullanımı halinde muhataplar hakkında hukuki yollara başvurma hakkımız saklıdır.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.