2021’de Serbest Çalışma Üzerine Yeni İçgörüler

331

Şu anda serbest çalışma devriminin küresel bir fotoğrafını çekmek kolay değil. Bir araya getirilmesi gereken çok şey var. Serbest çalışma devrimi aktivisti ve Avustralyalı danışmanlık firması Lavaux Global’in CEO’su olan Dorel Iosif’ten “Harvard’ın işin geleceği raporu” mail kutuma düştüğünde, okuduğum son birkaç raporu birleştirip okuyucularıma sunmak oldukça mantıklı geldi. İlham için Dorel’e teşekkür ediyor ve 2021’de serbest çalışma araştırmalarına katmak üzere ilginç verileri paylaşacağım serinin ilkine başlıyorum:

2021'de Serbest Çalışma

Yatırım dalgası birçok kişiye yarar sağlayacak. Crunchbase geçtiğimiz günlerde, girişimlerin ve Unicorn’ların 2020’yi başladığından daha güçlü bir konumda kapattığını bildirdi. Yatırımcılar daha az şirkete yardım etmiş olmasına rağmen, ortalama anlaşma ücreti yükseldi.

Serbest çalışanlar küresel teknoloji yeteneği açığını kapatmada önemli bir rol oynayacak. Polonya menşeili esnek çalışma platformu Talent Alpha, küresel teknoloji arz ve talebi üzerine yaptığı bir çalışmayı tamamladı. Bu analize göre 2030’da majör ekonomiler teknik uzmanlıkta çok büyük eklemelere ihtiyaç duyacaklar. Sorunu yeniden tanımlayarak çözülebilecek bir zorluk bu. Peki neden coğrafi sınırlarla kısıtlı kalalım ki? Esnek, harmanlanmış ve dijital bir yetenek çözümü hayal ederek işbirlikçi ve yaratıcı düşünelim. Gerekli yeteneği uzaktan sağlayabilen ve küresel çalışabilen esnek bir yetenek havuzu:

  • Kanada 200 bin ek teknoloji uzmanına ihtiyaç duyacak
  • ABD’de yaklaşık 1 milyon teknoloji uzmanı açığı olacak
  • Latin Amerika’daki açık da aynı şekilde 1 milyon olacak
  • Avrupa’nın 700 binlik bir açığı kapatması gerekecek
  • Çin neredeyse 3 milyon isteyecek
  • Avustralya’nın 200 bin uzman bulması gerekecek
  • Ve Hindistan’ın ise 1.3 milyon teknik uzman fazlası olacak. Dolayısıyla ülkeye, teknoloji ve uzaktan çalışma adına küresel çapta kaynak sağlayabileceği benzersiz bir fırsat sunulacak

Pandemi serbest çalışan teknoloji uzmanlığına olan ihtiyaç artışını hızlandırdı. McKinsey’nin son araştırmasına katılan şirketlerin %85’i ana kanallarının (tedarik zinciri, müşteri, çalışan) dijitalleşmesini hızlandırmış ve yüzde 67’si de otomasyon ve yapay zeka alanında ivme kazanmış. Bir başka deyişle yukarıda bahsedilen yetenek açığı çok daha yakın zamanda ve teknoloji uzmanlığının somut artışı ve global erişimi olmadığı için daha keskin şekilde gerçekleşecek. Şirketlerin %20’si serbest çalışanlara bağlılığının yükseldiğini söylerken %60’ı ise önceki yıla göre bağlılığın aynı kaldığını söylemiş. İlginç bir şekilde %70’i uzaktan serbest çalışanlara nazaran iş yerindekilerle ilgileniyor.

Avrupa’da “serbest çalışmanın ülkesi”. Teknoloji, danışmanlık ve yaratıcı işlere odaklanan Avrupalı serbest çalışma platformu Malt, BCG ile yaptığı işbirliğinde Avrupa’nın serbest çalışmada öne çıkan ülkelerini Almanya, Fransa ve İspanya olarak belirledi. Bazı bulguları dikkat çekici:

  • Avrupa Bağımsız Uzmanlar Platformu (EFIP) 3 milyon tam zamanlı serbest çalışan olduğunu tahmin ediyor. Teknoloji, danışmanlık ve yaratıcılık alanındaki Avrupalı serbest çalışanların neredeyse üçte ikisi erkek ve 40 yaşın üzerinde. %80’i ise tam zamanlı olarak bu işi sürdürmeye kararlı. Kariyer seçimlerini etkileyen 3 faktör var: Özerklik (%81), seçim özgürlüğü (%76), iş yeri/işveren seçimi (%73)
  • Teknoloji ve kreatif/pazarlama işleri Avrupa’daki en büyük kategoriler, serbest yönetim danışmanlığı da onlara üçüncü olarak eşlik ediyor. Danışmanlık Fransız çalışanlar arasında oldukça yaygın (%20), özellikle en yakın rakipleri Almanya (%5) ve İspanya (%6) ile karşılaştırıldığında.
  • Batı Avrupa’da serbest çalışmanın artan kabulüne rağmen çalışanlar büyük ölçüde şehirde yaşıyor ve birçok şirket serbest çalışanların kendi tesislerinde olmasını istiyor.
  • Günlük ücretler en yüksek Almanya’da, en düşük olarak ise İspanya’da.
  • Profesyonel iş ağları, pazarlamanın en büyük odağı konumunda. Serbest çalışanların üçte ikisinden fazlası müşteri ve meslektaşlarının önerilerine güveniyor.
  • Serbest çalışanların söylediği en büyük güçlük, müşteri ile pazarlık yapmak. Pazarlık İspanyol çalışanlar için (%68), Fransız (%57) ve Almanlara (%37) göre daha büyük bir sıkıntı.

Kendini adamış, deneyimli ve müşteri memnuniyeti yüksek olan serbest çalışanların geliri artıyor. Payoneer serbest çalışanların geliri üzerine yıllık bir anket yapıyor. Bu çalışmayı kaçırdıysanız 2020 araştırmasından önemli bulguları paylaşıyorum. Şunu unutmayın, çalışanların %70’e yakını 35 yaşın altında ve %21’i 25 yaşın altında:

  • Serbest çalışanlar tarafından alınan dünya çapındaki ortalama saatlik ücret, son iki yılda %10 artarak 19 dolardan 21 dolara yükseldi ve ankete katılanların bulunduğu ülkelerin çoğunda ortalama saatlik maaşın oldukça üzerinde.
  • Deneyim, saatlik ücrette önemli bir faktör. Daha deneyimli çalışanlar en genç arkadaşlarının iki katından fazla kazanıyorlar.
  • Bağlılık sonuç getiriyor. Tam zamanlı serbest çalışanlar daha fazla kazanıyor ve ek iş yapanlara göre hayatlarından daha memnunlar.
  • En çok kazanan alanlarda olan çalışanlar her zaman en mutlu olmuyorlar. Yönetici serbest çalışanlar daha düşük bir ücret kazanırken daha çok tatmin oluyorlar ancak multimedya üretiminde çalışanlar daha fazla kazanmalarına rağmen memnuniyetleri daha düşük.
  • Yüksek dereceler daha yüksek saatlik ücret anlamına gelmiyor. Serbest çalışanlarla anlaşırken deneyim, portfolyo ve diğer müşterilerin yorumları daha önemli hale geliyor.
  • Kadınlar serbest çalışmaya dahiliyeti artıyor ancak eşitsizlik hala bir sorun. Kadın serbest çalışanlar tüm alanlarda erkeklerin ortalama %84’ünü kazanıyor.

Serbest çalışanlara olan güven, küresel uzaktan çalışma deneyimi ile artmış durumda. Upwork yakın zamanda uzaktan çalışmaya odaklanan bir çalışma yayınladı ve bir noktası oldukça ilginç: “Uzaktan çalışan freelancer’ların işe alımında önemli bir artış var. Şirketler uzaktan çalışmaya alıştıkça, esnek serbest çalışma platformlarıyla çalışmaya dair endişelerinden de kurtuluyorlar.” Upwork, pandemi öncesi serbest çalışanlardan yararlanan işletmelerin, uzaktan çalışma düzenlemeleri konusunda daha deneyimli olduğunu bildirdi. Bu açık şimdi daha da artmış durumda.

Bağımsız yönetim danışmanlığı büyüyor. ABD’li Catalant ve Alman Expertpowerhouse’un raporlarına göre, 2020’deki bağımsız yönetim danışmanlığındaki büyüme dikkat çekiyor. Catalant’ın raporuna göre popüler proje kategorileri ve projelerin dolar cinsinden ortalama büyüklükleri şu şekilde:

  • Tedarik zinciri (91 bin $)
  • Proje ve program yönetimi (77 bin $)
  • Şirket stratejisi (61 bin $)
  • Süreç ve operasyon geliştirme (60 bin $)
  • Teknoloji ve dijital (60 bin $)

Expertpowerhouse’un çalışması, bağımsız danışmanlara coğrafi açıdan bakarak farklı bir perspektif yaratıyor. Catalant gibi Expertpowerhouse da en iyi firmalara bağımsız danışmanlar ve uzman bir ağ sunuyor. Raporlarındaki veri, bağımsız danışmanların farklı coğrafi bölgelere göre yaygınlığını şu şekilde gösteriyor:

  • Kuzey Amerika (%88)
  • Orta Doğu (%80) – Bu veri şaşırtıcıydı, ta ki Suudi bir iş liderinden şu alıntı yapılana dek: “Reformlarımızın ve ekonomik girişimlerimizin son teknoloji olmasını sağlamak ve işgücü piyasası reformları, vergi reformları, akıllı şehir gelişmeleri ve özel sektör büyüme girişimleri hakkındaki en son fikirleri dahil etmek için aktif olarak dış uzmanlık almaya çalışıyoruz.”
  • Avrupa (%77)
  • Latin Amerika (%59)
  • Diğerleri (%81)

Expertpowerhouse, yöneticilerin bağımsız yönetim danışmanlığından önemli ölçüde yararlanmasını bekledikleri sektörlere de dikkat çekiyor. İlk 5 şu şekilde:

  • Bilişim ve telekomünikasyon (%73)
  • Danışmanlık (%71)
  • Otomotiv (%70)
  • Sanayi (%67)
  • Kamu (%65)

Güven, serbest çalışmayı bitirebilir. Serbest çalışma devriminin büyümesi ve devamlılığı, müşterilerin güvenine dayanıyor. Serbest çalışanların tam zamanlı çalışanları kadar yetenekli, üretken ve adanmış olduğuna güvendiklerinde bunu cazip bir alternatif olarak değerlendirebiliyorlar. Ancak güvenin giderek azaldığı bir dünyada yaşıyoruz ve Gallup’un hazırladığı bir rapor serbest çalışmanın her iki tarafında da güvenin önemine dikkat çekiyor: serbest çalışana ve platforma duyulan güven saygı ve adil muamele olarak görülürken çalışanın müşteri ve projeye olan güveni de beraberinde bağlılık ve yüksek performansı getiriyor. Kurumlara, işlere ve liderlere olan güven azalmaya devam ederken serbest çalışan, platform ve müşteri arasında güven inşa etmek başarı için çok kritik hale geliyor.

Son olarak, başta bahsettiğim Harvard Business School raporuna gelelim. Raporda 700 iş lideri ile görüşülmüş. Bu mükemmel organizasyonların yaptığı her şey bir göz atmaya değer, ancak sayılarından bazılarını görünce şaşırdım. Verileri sunarken yer yer kendi yorumlarımı italik olarak ekledim:

  • 2009’dan beri dijital yetenek platformlarının sayısı 80’den 330’un üzerine yükseldi. (Sayı oldukça düşük görünüyor. Kendi ağım ve alandaki meslektaşlarıma gçre 800 ile 1000 arasında platform çalışmakta veya aktif beta halinde.)
  • Liderlerin %30’undan fazlası yeni yetenek platformlarını geniş ölçüde kullanırken, bir başka %30’luk dilim de orta seviyede kullanıyor.
  • Katılımcıların %50’ye yakını yeni dijital platfomların kullanımının fazlasıyla artacağını söylüyor. (Başka çalışmalarda yöneticilerin %90’dan fazlası serbest çalışanların ve esnek çalışma platformlarının kullanımının önemli ölçüde artacağını söylüyor, buna “white label” platformlar ile yapılacak ortaklıklar da dahil.)
  • Liderlerin neredeyse %90’ı, yetenek platformlarının şirketlerinin gelecekteki rekabetlerinde avantaj elde etmek için çok önemli olduğunu söylüyor.
  • Katılımcıların % 40’ı, yeni dijital yetenek platformları aracılığıyla vasıflı işçilere erişmenin pazara giriş hızının iyileştirilmesine, üretkenliğin artırılmasına ve yeniliğin artmasına yardımcı olduğunu bildirdi.
  • Çok az şirket mevcut iş modellerinin performansını iyileştirmek ve geleceğin tamamen çevik iş modellerini yaratmak için yeni dijital yetenek platformlarını kullandı (Platform liderlerine göre, bu hızla gelişiyor ve serbest çalışanlar hem yıkıcı dönüşüm girişimlerine hem de mevcut operasyonlarla ürün/hizmet performansını iyileştirme ile fazlasıyla ilgileniyor.)
  • Çoğu lider (%60) gelecekteki çekirdek iş güçlerinin oldukça azalacağını söyledi. (Örneğin, büyük bir küresel danışmanlık lideri, giriş seviyesi danışmanlarda %30’a varan bir azalma beklediğini, genç uzmanların yerini projeye özel deneyim ve uzmanlık sunan serbest çalışanların alacağını söyledi.)
  • Benzer şekilde, % 60’ı yetenekleri diğer şirketlerle “kiralamayı”, “ödünç almayı” veya “paylaşmayı” giderek daha fazla tercih edeceklerini bekliyor. (Yetenek paylaşımı kavramı giderek daha fazla ilgi görüyor. Ayrıca, çok sayıda esnek çalışma platformunun geleneksel serbest çalışmaya ek olarak geçici yönetim veya teknik uzman rolleri sunduğunu veya şirketlerin ürün ve süreçleri tamamen serbest çalışan bir ekibe delege ettiğini görebiliyoruz.)

Eğer ki platformunuz yakın zamanda benzer bir çalışma yaptıysa bizimle paylaşın!

Yaşasın devrim!

Yazan: Jon Younger
Çeviren: Berke Kadam
Kaynak

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.